Opowiedzią na cyfrowego fiskus musi być cyfrowy podatnik! Z konferencji KDF Dialog „Biznes 4.0 wg CFO”

Szymon Czerwiński, Kancelaria Sołtysiński Kawecki Szlęzak na wstępnie do dyskusji dyrektorów podczas panelu „Cyfrowy Fiskus” na konferencji 15.01 „Biznes 4.0 wg CFO – emocje, inteligencja, prawo i rynek w cyfrowych czasach.”:

1)      Jakie dane zbiera Fiskus elektronicznie:

  1. dane ogólne: sprawozdania finansowe, deklaracje podatkowe, JPK, dane dotyczące cen transferowych, itp.
  2. dane dotyczące obrotu i przewozu towarowego: Intrastat, e-SAD; SENT, EMCS; VAT UE, e-paragony, rejestry innych ministerstw i organów (URE; odpady, etc.) itp.
  3.  dane dotyczące środków majątkowych i transakcji: rejestry UBO; sprawozdawczość NBP; STIR; biała lista podatników, MDR, itp

2)      Kiedy Fiskus zbiera te dane

  1. dane ogólne – terminy rozliczeniowe (rok; kwartał; miesiąc)
  2. dane dotyczące obrotu i przewozu towarowego – rozliczenia co miesiąc, ale dane dot. przewozu i towarów akcyzowych zbierane są na bieżąco
  3. dane dotyczące środków majątkowych – w terminach rozliczeniowych (rok, kwartał, miesiąc), ale dane dotyczące przepływów i transakcji – praktycznie na bieżąco

3)      Skutkiem naruszenia obowiązków są sankcje administracyjne o charakterze pieniężnym:

  1. Rozwiązania IT Fiskusa wprowadzone dla śledzenia zobowiązań podatkowych same przewidują sankcje za brak ich przestrzegania
  2. W efekcie naruszenia przepisów dot. elektronicznego raportowania podatnicy narażeni są na dodatkowe obciążenia finansowe z tytułu tych sankcji
  3. Mamy więc do czynienia z ryzykiem na dwóch płaszczyznach – dzięki rozwiązaniom IT Fiskus szybciej egzekwuje zobowiązania podatkowe, ale i stworzył cały obszar regulacji zagrożony meta-podatkami w postaci tych sankcji
  4. Jakość regulacji dot. tych sankcji za brak raportowania pozostawia sporo do życzenia (przykłady SENT, sankcje VAT, sankcje za MDR); są one oderwane od tradycyjnych zasad i pojęć prawnych – proporcjonalność, wina, minimalizacja uciążliwości kary, itp.
  5. Niezależnym źródłem ryzyka są przepisy karne i KKS penalizujące brak przestrzegania zasad elektronicznego raportowania

4)      Z uwagi na zakres danych zbieranych przez Fiskusa, terminy ich zbierania oraz liczbę i wysokość sankcji wskazane są następujące działania:

  1. Alokacja obowiązków między działami – nie tylko księgowość, ale i zakupy, sprzedaż, controling, dział realizacji umów, dział prawny
  2. Śledzenie i szkolenie ludzi z nowych regulacji
  3. Wprowadzenie procedur wewnętrznych
  4. Wprowadzenie blokad systemowych i red flagów w systemach księgowych, zakupowych, sprzedażowych

W efekcie konieczne jest połączenie czynnika IT i ludzkiego dla zachowania zgodności z regulacjami oraz zarządzenia ryzykiem podatkowym. Odpowiedzią na cyfrowego Fiskusa musi być bowiem cyfrowy podatnik.